4.16.2013

Jubilate

SERMON JAMITA MINGGU JUBILATE, 21 APRIL 2013
Ps.66:1-7

Turpuk (Edisi Revisi)

            Pujipujian tu Debata ala Surung ni PangarajaionNa

66 Tu uluan ni Parende. Ende Psalmen. Ende sian si David

1 Marolopolop ma tu Debata, ale hamu sandok tano!
2 Endehon ma hasangapon ni GoarNa,
bahen ma marsangap pujipujianNa!
3 Dok ma tu Debata, “Songkalna i Ho di angka pambahenanMu!
Ala ni hinatimbul ni gogoM ingkon tunduk tu Ho angka musuM.
4 Ingkon sandok tano on marsomba tu Ho,
jala marende di Ho, marende nasida di goarMu.” Sela
5 Ro jala ida ma angka pambahenan ni Debata,
songkal do Ibana di pambahenanNa maradophon manisia.
6 Dipauba Ibana do laut i gabe na mahiang,
mardalan pat do nasida manaripari aek magodang.
   Antong marlas ni roha ma hita di bagasan Ibana.
7 Mangarajai do Ibana marhitehite hagogoonNa i salelenglelengna,
mangaranapi mataNa tu angka bangso,
   asa unang dipaginjang angka panggunturi dirina. Sela

Sermon

            Patujolo

Mangihuthon rumang dohot pamangkena, tarrajum do Ps.66 pambuatan ni turpuk di hita ari on tu psalmen huria (mazmur jemaaat), i ma samansam psalmen na niendehon manang na tinangianghon ni halak Israel di angka parpunguan peribadahannasida. Alai mangihuthon isina, tarrajum do psalmen on tu psalmen pujian (mazmur pujian), i ma psalmen na niendehon manang na tinangianghon ni bangso i laho patimbulhon Jahowa, Debata ni Israel ala ni habalgaon, hasangapon dohot hamuliaonNa naung pinapatarNa di angka pambahenanna.

Di Padan Narobi hata Heber, dibahen do ulu ni Ps.66 on lamanatseeach siyr mizmowr. (Di na 150 psalmen i, adong 55 na marjudul lamanatseeach). Ndang tarboto be lapatan asli ni goar i. Di Alkitab, diterjemahkan do i dohot: Untuk Pimpinan Biduan. (Niuji do patariparhon i tu hata Batak marhite: Tu Uluan ni Parende, songon na tarjaha di ginjang i) Na deba, menerjemahkan i dohot: Supaya Dibawakan dengan Musik. Sian i bolas ma dohonon, sada petunjuk pemakaian do i. Songon na taboto, dipangke do angka psalmen i di parpunguan manang kebaktian ni halak Israel. Taringot tu pamangkena, diaturhon ma i di ulu ni ganup psalmen i. Adong do rupani na holan diendehon, adong na mardongan musik, mardongan sipiltikon dohot angka na asing. Na gabe sipaingot ma i tu uluan ni parendeon manang parmusikon di ganup kebaktian asa diboto dia sian angka i na holan diendehon, dia na mardongan musik, dia na mardongan sipiltikon, dohot angka na asing. Hombar tusi, di deba terjemahan dipadomu do na dua i. Taringot tu Ps.66 on rupani, di New Revised Standard Version (NRSV) dibahen do songon on: To the Leader. A Song. A Psalm. Ps.61, di The New King James Version (TNKJV): To the Chief Musician. On a stringed instrument.

Di Bibel Batak, dibahen do ulu ni Ps.66 on: Ende sian si David. (Ndang apala torang boha partubu ni i, ai di angka terjemahan na asing ndang adong i. Bahkan di bukuna, Kitab Mazmur, Pembimbing dan Tafsirannya didok MC Barth – BA Pareira do, “Penerbit Kitab Mazmur menyadari bahwa puji-pujian ini berasal dari Bait Suci yang telah didirikan sesudah pembuangan dan itulah sebabnya nama Daud tidak tercantum dalam judul mazmur ini.”) Manjonok do satonga sian na 150 psalmen i na disurathon atas goar ni si David songon i. Mardomu tusi, torop do na mangalapathon na si David do patomutomuhon angka psalmen na disurathon atas goarna songon i. Ndang sintong i, alai adong do opat kemungkinan taringot tusi. Na parjolo, na pinatomutomu ni si David. Ndang tarsoadahon, adong do tutu bahkan mungkin godang do sian angka psalmen i na pinatomutomu ni si David. Sahalak na malo marhasapi do ibana, jala di pamerengan ni halak Jahudi, ibana do na songon perlambang ni Buku Psalmen. Na paduahon, na pinapungu ni si David. Godang do sian psalmen i na so tarboto be manang na ise do na patomutomuhon. Alai ala ni isina na mansai arga, mangolu do psalmen i di tongatonga ni halak Israel songon bangso ni Debata. Di angka tingki na mangihut, dipapungupungu ma angka psalmen i, jala si David ma sada na godang berperan mangulahon i, gabe dijalo halak ma na pinapunguna i atas goarna. Na patoluhon, disurathon atas goar ni si David. Halak na asing do na patomutomuhon alai sangajo dibahen atas goar ni si David. Pangalaho na songon i somal do di tingki na galia. Na paopathon, adong hadosan ni pengalaman hidup ni halak na patomutomuhon psalmen i tu pengalaman hidup ni si David. Tangkasna, halak na asing do na patomutomuhon psalmen i, alai ala adong hadosan ni pengalaman hidupna na gabe latar belakang ni psalmenna i tu pengalaman hidup ni si David gabe dijalo halak ma i songon psalmen ni si David. Rupani, Ps.51; mansai suman do isina tu pengalaman ni si David di na mangalangkup si Batseba. Alai di ay.20 nunga ditaringoti parpsalmen i naung sega parik ni Jerusalem jala membutuhkan perbaikan. Tontu do, ndang masa dope i di tingki ni si David. Sian i torang, ndang si David na patomutomuhon Ps.51 i.

Di ay.4 dohot 7 ni turpuk on martaringot do hata ‘sela’ (71 hali di sandok Buku Psalmen) Hira satolop do sude halak mandok, tanda musik manang liturgi (a musical or liturgical sign) do i, alai manang na dia lapatanna ndang tartontuhon be nuaeng. Ala ni i ndang pola ingkon taringotan i di hatorangan ni turpuk dohot di jamita.

            Hatorangan ni Turpuk

Sada sian ciri ni psalmen pujian (madah) i ma sosososo manang ajakan tu pamujion. Pamujion tu Debata, ndang sae i diulahon holan sahalak dohot di lingkungan na metmet, alai ingkon na diperluas do i tu angka dongan, tu angka na tinompa bahkan tu sandok tano on, tu angka parlangitan dohot tu banua ginjang. Songon i ma di turpuk on, diajak parpsalmen on do sandok tano on marolopolop tu Debata. Marolopolop (Hb.haariy`uw,  make a joyful noise, bertempik sorak) mandok, marsoara na gogo manang aklamasi mangarajahon manang martuhanhon Jahowa. Nunga intervensi Ibana tu sejarah, dipatupa pambahenan angka na balga bahen haluaon ni portibi on. Menyikapi i, ndang adong be na dumenggan sian na manjangkon jala mangolophon Ibana gabe Tuhan jala Raja.

Ajakan tu pamujian i diuduti dope, didok, “Endehon ma hasangapon ni GoarNa, bahen ma marsangap pujipujianNa.” Hasangapon (Hb.kabowd-, honour, kemuliaan), ndang  tarsirang i sian hadirion ni Debata. Jotjot do Debata papatar diri marhite sangapNa, i ma hatiuron na songkal, na badia jala na mandokdohi. Molo tarida hatiuron na songon i, tanda na pasti do i naung hadir Debata di inganan i. Laos songon i do dohot goar ni Debata, na mewakili diriNa do i. Jadi molo disosohon dison, mangendehon sangap ni goar ni Debata, na niondolhonna disi, i ma na mangendehon Debata sandiri sandiri; mangendehon marhitehite soara na marlogu mardongan musik. Luhutna i ndang boi ulahonon gait, alai ingkon di bagasan habadiaon na tama do, hormat, sangap jala mulia.     

Di ay.3, ditaringoti do isi ni ende i na jala na gabe alasan ni pamujion manang olopolop i, didok, “Dok ma tu Debata, ‘Songkalna i Ho di angka pambahenanMu! Ala ni hinatimbul ni gogoM ingkon tunduk tu Ho angka musuM.’” Na songkal (Hb.nowraa`, terrible, dahsyat) do Debata. HasongkalonNa i dipapatar do i di bagasan dohot marhitehite pambahenanNa angka na balga. Ditompa Ibana do langit dohot tano dohot laut dohot sandok isina jala diparmudumudu do i rasirasa nuaeng; dipalua do bangsoNa jala tu sangkap i ingkon dipatunduk do jolo angka musuNa marhitehite hatimbulon dohot hagogoonNa. Ala naung dipatunduk, ndang boi nasida so ingkon paunduk diri tu Ibana. Pandohan on dibuat do sian hasomalan na masa di Timur Tengah. Musu naung talu, ingkon papataronna do di tongatonga ni umum hatutunduk dohot partuanonna tu na monang. Songon i ma digombarhon dison, na paunduk diri do angka musu ni Debata jala mangoku martuhanhon Ibana. Marnida dohot menyadari i, lam taronjar do roha ni angka na porsea mamuji dohot mangolophon Ibana, ai lam tangkas ma di rohana paboa tutu do, na songkal do Jahowa, na timbul jala na gogo, na manarihon haluaon di angka na hinaholonganNa.

Ihut tusi, manguduti sosososo di ay.1, di ay.4 didok, “Ingkon sandok tano on marsomba tu Ho, jala marende di Ho, marende nasida di goarMu.” Digombarhon parpsalmen i do disi panghirimon di bagasan sosososo tu pamujion i, paboa na ro do muse sada tingki na sandok tano on marsomba tu Jahowa jala marende di goarNa. Ndang sian na tarpaksa, songon musu na talu, alai sian rohana na ra do ala panandaonna paboa Ibana do Tuhan sasadasa, na timbul jala na songkal na patut sombaon jala pujion ni sandok tano on. Keyakinan na pasti taringot tu haroro ni tingki i, gabe motivasi na balga do i manosoi halak laho mamuji dohot mangolophon Debata. 

Hombar tusi, di ay.5 dijou jala disosoi ma sude asa ro jala marnida pambahenan ni Debata, didok, “Ro jala ida ma angka pambahenan ni Debata, songkal do Ibana di pambahenanNa maradophon manisia.” Marhite na marnida dohot na manimbangi angka pambahenan ni Debata tartanda do manang na ise jala boha do Ibana. Na songkal do Ibana, na timbul, na peduli jala berbuat bagi manusia, na tama pujion jala olophonon.

Songon referensi, di ay.6 ditaringoti do pambahenan ni Debata na paluahon halak Israel sian Misir, khususna di Laut Rara dohot di aek Jordan. “Dipauba Ibana do laut i gabe na mahiang,” ninna. Marhite i dipapatar Debata do huasoNa na margogo mampartahanhon dohot paluahon bangsoNa. Na gabe singotsingot na pasonggothon roha do i huhut tu angka musuNa paboa na marhuaso do Ibana mandanggurhon dohot mangalengsehon angka na hum mangalo Ibana marhite cara na so tarbayanghon jolma hian. Taringot tu na masa di batangaek Jordan didok, “Mardalan pat do nasida manaripari aek magodang.” Mangihuthon Jos.3:14-17, di na taripar halak Israel di Jordan laho mamongoti Tano Kanaan, tongon di ombas ni gotilon do, jala ari parudan do di tano i. Ala ni i, magodang do aek Jordan i jala binsat aekna sahat ro di pasirna. Aek Jordan i sandiri (bagian na marisi aek sepanjang masa) marhira 30 meter do bidangna sian na sambariba tu na sambariba nari, tolu tu opat meter ia bagasna. Alai di siamun dohot hambirangna, adong do pasir (palung) marhira tolu kilo meter bidangna sian na sambariba tu na sambariba nari. Di ari parudan, binsat do aek i jala digohi sandok pasirna. Hombar tusi, so marhite alat-alat penyeberangan, hira so hatariparan do i di ari udan. Alai marhite pambahenan habalgaon ni Debata Jahowa, tolak do aek i, gabe boi halak Israel taripar mardalan pat. Pambahenan haluaon ni Debata tu Israel na di Misir i, na di Laut Rara dohot Aek Jordan khususna, ndang marujung i olat ni tingki i sambing, alai na mamboan lapatan do i tu haluaon ni sandok portibi on jala na diuduti ganup tingki. Ala ni i, ndang sae i halashonon jala pujihonon ni halak Israel satingki i, alai ingkon ganup do sundut ambil bagian disi. Hombar tusi di ujung ni ay.6 on, disosoi parpsalmen i do angka dongan satingkina dohot manghalashon pambahenan haluaon ni Debata tu angka ompu na robi i, didok, “Antong marlas ni roha ma hita di bagasan Ibana.”

Di ayat parpudi, sahali nari diondolhon do panghirimon di bagasan sosososo pamujian i, didok, “Mangarajai do Ibana marhitehite hagogoonNa i salelenglelengna.” Molo didok salelenglelengna, ndang holan na manudu tu zaman na dao i manang tu eschaton, alai na marhahonaan do i tu ganup tingki dohot sundut. Torus do Debata mangarajai di bagasan hagogoon. Sadar di hagogoonNa i, marpos ni roha ma angka naung tinobus, alai mabiar do anggo angka parjahat. Marpardomuan tu pangarajaionNa i, didok dope, “Mangaranapi mataNa tu angka bangso.” Angka bangso lapatanna, sandok bangso, sandok jolma. Diida do sude pangalaho dohot pambahenan ni ganup, ndang adong na bolas martabuni sian adopanNa, jala marhuaso do Ibana manguhumi. Hombar tusi, dipasingothon ma “Asa unang dipaginjang angka panggunturi dirina.” Panggunturi manang pemberontak i ma halak na so rade mangolu di toru ni ‘kekangan’ ni patik ni Debata, na naeng bebas jala marpangalaho hombar tu rohana sandiri. Boi do i bangso, boi punguan, boi marsasahalak. Alai uang ma dirimpu agia ise na tartaluhonsa Debata manang tung boi ibana maporus sian huasoNa. Na paginjang diri do halak na mangarajumi aman ibana mangolu di ruar ni patik ni Debata, jala sai na rendep do i di toru ni huaso ni Tuhan i.

            Renungan

Turpuk on, jamita tu Minggu Jubilate. Jubilate mandok, marolopolop. Olopolop dohot na marolopolop, pangalaho na somal do i di tano on. Ndang sarupa, alai paasingasing do sibonsiri dohot rumang ni olopolop dohot na marolopolop i. Marasing do olopolop ni partigor sian olopolop ni parjahat; songon i muse, marasing do olopolop ni bangso ni Debata sian olopolop ni na so bangso. Molo disosoi mingunta sadari on ma hita asa marolopolop, tontu do, nda tung holan asal marolopolop boi, alai ingkon torang do di hita ganup sintuhuna, torang alasanna, songon i dohot pangalahona. Hombar tusi, marojahan tu turpuk di hita ari on, adong ma manang na piga na ringkot pamanatonta.

Ise do siolophononta? Didok di ayat na parjolo ni turpuk on, “Marolopolop ma tu Debata, ale hamu sandok tano on!” Sian i torang, Debata do alamat ni parolopoloponta i, ndada angka na di hasiangan on. Marolopolop tu Debata lapatanna, marsoara manang aklamasi mangarajahon manang martuhanhon Jahowa, mangokui jala manghatindanghon Ibana do Raja jala Tuhan, sigomgom angka raja, sigomgom angka bangso, sigomgom angka punguan nang angka jolma ganup marsadasada, nuaeng dohot sogot saleleng ni lelengna. Mansai ringkot ma i ingotonta asa unang madabu hita tu na mangolophon, mangarajahon manang martuhanhon angka na di tano on. Holan Jahowa do Debata, Tuhan jala Rajanta, sasadasa do siolophononta. Pangolophonta di Debata na marhinorhon do i nang tu ngolunta. Molo torus manorus ngolu ni sasahalak diengge arsak, ndang tagamon sempurna perkembangan ni ngoluna. Alai di na marsorin sipata arsak i dohot las ni roha, disi do boi dumenggan perkembangan ni ngoluna. Songon i ma olopolop dohot parolopoloponta di Tuhan i, ndang holan demi Ibana, alai dohot do demi hita, ai na mamboan lapatan do i tu perkembangan ni ngolunta.

Boasa ingkon olophononta Debata? Alusna, ai na songkal jala na timbul do Ibana, na sangap jala marmulia. Paboa na songkal Ibana dipapatar do i di bagasan dohot marhite angka pambahenanNa. Ditompa do langit dohot tano dohot laut dohot nasa isina jala diiringiring sahat ro di nuaeng, ditompa do dohot hita jala disarihon hangoluanta ariari. Na umarga sian i, dipatupa do haluaonta sian asi ni roha dohot denggan ni basaNa. Taringot tusi, nunga dipungka i di bagasan dohot marhite haluaon ni bangsoNa Israel. Diparuar do nasida sian Misir marhite tangan na gogo, dipalua di Laut Rara jala dipataripar di aek Jordan. Luhutna i ndang marujung olat ni tingki i sambing, alai songon persiapan do tu haluaon sipatupaonNa di sandok manisia, ai sian tongatonga ni Israel na pinalua jala naung jinadihonNa gabe bangsoNa i do paroonNa Mesias i, Sipalua na pinarbagabaga i. Nunga saut ro Kristus i, manaon jala mate, dung i hehe jala manaek tu banuaginjang. Di bagasan Ibana dipatupa Debata haluaon ni portibi on, ditaluhon dosa, sibolis dohot hamatean. Pambahenan na luar biasa do i, na songkal jala marmulia na boi holan halonganghonon, pujihonon jala olophononta.

Boha do hita mangolophon Debata? Taringot tusi, na parjolo didok, “Endehon ma hasangapon ni GoarNa.” Ende, i ma ekspresi ni jiwa, hapuasan ni tondi dohot roha. Jadi marende mandok, papuashon na di roha dohot tondi. Angka naung mangarajahon dohot  martuhanhon Debata, Debata do di bagasan rohana, jala sangapNa do lomo ni rohana, laos i ma na dipapuas di bagasan dohot marhitehite endena. Adong dua na mansai arga di ende dohot na marende i, i ma hatana dohot loguna tarmasuk musikna. Na marguna do hatana i songon jamita tu roha jala loguna i songon panaiti roha. Ala jamita do ende i, parjamita do parende i, jala na marjamita do na marende i. Hombar tusi, na marlapatan situtu do ende i manosoi halak bahkan manosoi sandok tano on laho mangolophon Debata, manosoi mangarajahon jala martuhanhon Ibana. Alai asa adong jamitahononta, ingkon na jolo manjalo do hita sian Ibana. Na tarpatupa hita do i marhite haoloonta ro marnida angka pambahenan ni Debata. Tangi jala unduk hita tu hata dohot patikNa, alai tapasiding ma anggo tondi panggunturi, na so olo unduk jala na so rade aturon.

Jkt.17.04.2013/mvs
    
  
  


   


     


       














Read More..

3.26.2013

Paskah-1



SERMON JAMITA TU PESTA PASKAH PARJOLO , 31 MARET 2013
Joh.28:1-10

Patujolo

 Ndang hamatean ujung ni sejarah ni Jesus. Hombar tu tahi ni Debata, hehe do Ibana di ari patoluhon. Nunga marboaboa hian Ibana taringot tusi (16:21 par) Alai ndang diantusi siseanNa inon i, ai ndang porsea nasida disi (Luk.24:25). Gari taringot tu hamamateNa ndang porsea nasida (pat.16:22), lam ma taringot tu haheheonNa? Hasohaporseaon dohot hasopangantusionnasida i papatar diri do i di manang piga pangalaho. Rupani, mabiar do nasida jala manordahi (pat.Joh.20:19b); sumurut si Kleopas dohot sahalak donganna tu huta Emmaus (Luk.24:13 duu), mandele si Tomas (Joh.20:24 duu), naeng mulak si Petrus dohot onom halak donganna tu ulaonna hian, pardengke (Joh.21:3). Anggo angka sisean parompuan dipusathon do perhatianna tu ‘bangke’ ni Jesus. Tuani ma ndang dipasombu Jesus naung hehe i nasida terombang-ambing songon i, alai di manang piga kesempatan didapothon do nasida, dipapatar diriNa mangolu, gabe malua siseanNa i sian biar dohot hagangguon ni roha jala taripar tu haporseaon.

Hatorangan

Di buhabuha ijuk di ari parjolo dung salpu Sabbat i (ari Minggu), borhat do angka sisean parompuan tu tanoman ni Jesus. Dua sian nasida digoari si Mateus do di ayat 1, i ma si Maria Magdalena (pat.Luk.8:2; Mrk.16:1 par) dohot si Maria na sada (Mat.27:61), i ma pardihuta ni si Kleopas (Joh.19:25; Luk.24:18). Si Kleopas, ra dos do i dohot si Alpeus. (Kleopas, goar Aram do na saling bervariasi tu goar Heber, Alpeus) Di bd.27:56, digoar si Mateus do ibana ina ni si Jakobus dohot si Josep. Molo pinatudos tu Mat.10:3, disura roha Apostel Jakobus anak ni si Alpeus do na nidokna disi. Alai di Mrk.14:40; 16:1 dohot Luk.24:10 (parallel ni Mat.27:56 dohot 28:1 on), tarsurat do Maria ni si Jakobus (ndang ina ni si Jakobus) Boha do pangalaho ni i? Ndang apala na maol i antusan, ai di halak Israel jumpang do hasomalan pajujunghon goar ni ama tu anakna (pat.Luk.1:59). Jadi tangkasna, margoar na dos do si Alpeus dohot anakna, i ma Jakobus Alpeus manang Jakobus Kleopas. (Di pangalaho na songon i margoar ma anakna i Jakobus ben Jakobus Alpeus manang Jakobus ben Jakobus Kleopas) Sian Evangelium na asing tarboto dope na dohot do si Salome (Mrk.16:1) di rombongan ni parompuan na laho tu tanoman i; dung i si Johanna, pardihuta ni si Khusa (Luk.8:3; 24:10). Angkup ni i, mangihuthon si Lukas, adong dope angka parompuan na asing. Sian bolas ma dohonon, toropnasida na laho tu tanoman i saotikotikna adong onom halak (i ma, si Maria Magdalena, si Maria na sada, si Salome, si Johanna dohot angka na asing, saotikna dua halak). Marsangkap do nasida maningkir dohot mamiahi bangke ni Jesus. Di hatatanom ni Jesus i, ndang sanga nasida mambahnen na hombar tu adat pananomon ni Jahudi (pat.Joh.12:7). Dison ma i naeng patupaon nasida. Ra ndang diboto nasida dope naung disahapi si Latus tanoman i. Aut diboto i, ndang tagamon so parjolo nasida laho mangido ijin mangungkap sahap i (molo so sabalikna, mengurungkan niat maningkir bangke ni Tuhan i sama sekali).

Alai saluhutna i (miak dohot ijin) ndang marguna be, ndang adong be siduloon manang simiahan, ai nunga hehe Jesus. Mansai manarik, ndang ditaringoti dison boha parhehe ni Jesus i. Taringot tusi, manghohom do sude panurat ni Evangelium na opat i (si Mateus, si Markus, si Lukas dohot si Johannes). Rahasia ni Debata do i na so haantusan jala na so tarpatorang. Alai anggo taringot tu tanda angka na mengiringi haheheon i, tar godang do ditaringoti. Parjolo, di ay.2 dipaboa, masa do jolo lalo na gogo. Lalo i ma ra na mamuntar sahap ni si Latus i. Dung i, tuat ma sada (si Johannes mandok dua; Joh.20:12a) halak surusuruan ni Debata sian banuaginjang tu tanoman i. Dung sahat, digulanghon ma batu bolon tutup ni tanoman i (Mat.27:60), laos dipahundul surusuruan i ma dirina tu atasna. Songon hilap do rupa ni surusuruan i, saksak ulosna songon hapur. Nuansa banuaginjang do i, worna hamuliaon ni hadebataon na sedang hadir di inganan i. Diida jala dialami angka parjaga i (Mat.27:63 duu) do sandok na masa i jala mansai mabiar do nasida laos laho maporus (Mat.28:11).

 Disi diida angka sisean parompuan i naung ungkap tanoman i pintor tu panangko do laho rohanasida (pat. Joh.20:2), gabe mabiar ma nasida, so nda tung naung ditangko halak do bangke ni Tuhan i. Dung i, mabiar do nasida marnida surusuruan i. Manang sadihari pe pajumpang manisia dohot pardisurgo, sai digohi biar do roha ni jolma i. Alai tuani ma ndang dipasombu surusuruan i nasida mago mabiar, alai dipanghulingi do nasida jala diambolonghon biarnasida, didok, “Unang hamu mabiar!” Ndang ringkot nasida mabiar, ai ndang na ditangko agia ise bangke ni Jesus i. Laos songon i do nang taringot tu parjumpangan dohot surusuruan i, ndang ringkot i habiaran nasida ai ndang na laho manonggoti nasida harorona, na mangapuli do, mamaritahon barita las ni roha taringot tu Kristus na hehe i. Hombar tusi ma didok tu nasida, “Ndang dison Ibana, ai nunga hehe Ibana songon na nidokNa hian.” Nunga hehe Ibana. I do Barita Paskah i. Mansai jempek. Boha parheheNa, songon dia hajajadiNa ndang dipatorang naggo apala otik. Memang ro pe surusuruan i ndang na laho patoranghon i, alai na manghatindanghon Kristus naung hehe i do. Dohot hata na asing, ndang peristiwa haheheonNa i, alai Krsitus Jesus naung hehe i do na naeng hatindanghononna. Kristus i sandiri do pamusatan ni Barita Paskah i. Ala ni i parjolo do nasda diarahon tu panghaporseaion di Jesus Kristus naung marboaboa hian taringot tu haheheonNa. “Songon na nidokNa hian,” ninna. Dung pe i, songon na meyakinkan, asa diajak nasida marnida fakta, i ma kuburan naung rumar i. Tingki na ditanom Jesus i, dohot do nasida disi (pat.Mat.27:56, 61 par). Hatiha i, tangkas do diida nasida manang songon dia parpeakNa; nuaeng, tangkas muse diida nasida na so disi be Ibana. Tu dia? Na ditangko halak do? Ndang, alai naung hehe do Ibana songon naung nidokNa hian.

Ihut tusi, di ay.7 dipasahat ma tu nasida amanat Paskah i, didok, “Hatop ma hamu laho paboahon tu angka siseanNa naung hehe Ibana sian na mate!” Parompuan angka ‘na gale’ i, i do na dihaporseai jala disuru paboahon barita haheheon i tu angka baoa ‘na barani’ jala ‘na margogo’ (hata gorik ni baoa i ma, aner lapatanna na barani manang na margogo) alai na mabiar jala manordahi. “Pinsangpinsang sian ginjang do on tu angka baoa,” ninna si Johannes Calvijn. Dalam rangka amanat Paskah i dipaingot do sisean i asa laho tu luat Galilea (Mat.26:32), jala disi ma idaon nasida Ibana. Boasa tu Galilea? Ala disi do sisean i (gumodang) dibina Tuhan i. Naeng sian i ma muse suruonNa nasida tu angka luat ‘na rusuh’ songon Galilea. (Ninna, Galilea do goar na paling menyeramkan di angka soldadu manang pegawai Rom na ditempathon di tano Palestina, luat na paling rusuh, ai disi do pargulasaan ni angka garombolan dohot paraotaotan ni angka gerakan pemberontakan tu halak Rom). Sian i do nasida naeng paborhatonNa laho mamaritahon Barita Nauli i tu sandok sisik ni hasiangan on (pat.Mat.28:16-20).

Ternyata, mabalgahu do Barita Paskah  i di angka sisean i (di hajolmaon umumna) Ndang tartangkup jala ndang tercerna utokutoknasida i. Ala ni i, di bagasan biar do nasida mulak sian tanoman i.

Ndang sahat dope tu huta, nunga ro Jesus naung hehe jala mangolu i manopot nasida. Nalnal (nyata), ndang di bagasan rumang tondi, halilu manang tubuh maya, alai tarida do, tarjama. Didok ma tu nasida, “Dame ma di hamu!” Tabe na somal do i di Israel. Alai dison, sada pandohan na imbaru nama i, naung mandapot lapatan sian hamamate dohot haheheon ni Jesus i. Ibana do Sintua ni Malim Bolon dohot Birubiru ni Debata naung mamelehon diriNa sandiri bahen pelean pardamean na pasaehon dosa ni saluhut portibi on. Dihatindanghon haheheonNa i do tangkas paboa naung dijalo Debata peleanNa i. Ala ni i tutu situtu ma Ibana gabe hadameon ni pardosa, halasan ni roha ni angka na marsak, na ganggu jala na mago. Marnida Jesus i, manungkap ma sisean i tu tano, disomba nasida Ibana jala dihaol patNa. Nunga tandap Ibana Tuhan jala Debata (Joh.20:28; Ul.2:36) na patut sombaon jala pujion ni sandok jolma (Plp.2:9 duu; Pgk.5:12)

Mangulahi na nidok ni surusuruan i, di ay.10 diumpat Jesus do biar i sian nasida jala ditonahon muse marhite nasida asa laho sisean i tu Galilea. Dison, digoar Ibana do angka sisean i angiNa, ai ala ni panobusionNa i nunga gabe panean nasida di Ama i. Taringot tusi didok Martin Luther do, “On do sada jamita apulapul na balga situtu, hita angka jolma na gale jala na olo mamorso Ibana, sanga digoar Ibana angiNa.”

Renungan

“Nunga hehe Jesus i,” i do Barita Paskah i. Mansai jempek, bulus jala sederhana. Ndang dipatorang hajajadina, ai tutu situtu ndang tarpatorang i. Boha pe binahen, ndang na bolas i cernaon ni utokutok dohot pamingkirion ni jolma. Haporseaon i do na tuk mandodo i. Apala i ma nuaeng na niigil ni Barita Paskah i sian hita: Haporseai ma, nunga hehe Jesus i. Haporseaon di Ibana, i do bukti ni haheheonNa. Molo porsea hita na mangolu do Ibana naung hea mate, tontu na adong do peristiwa haheheon (na so tarpatorang jala haantusan) mangholangholangi hamamate tu hangongoluNa. Ala ni i, tahaporseai ma Ibana sandiri, Tuhanta Jesus Kristus naung hehe jala mangolu i.

“Nunga hehe Tuhan i,” ninna Barita Paskah i. Ndang holan sibegeon i dohot sihatahonon, tona do i sipartanggungjawabhonon jala sihatindanghonon tu sandok portibi on. Laos i ma tona ni haheheon i tu hita, disuru do hita laho mamaritahon Barita Nauli i tu angka na mabiar, ngka na marsak, na gaor rohana jala na maol antoan. Mansai godang do jolma sisongon i di tingki on, na mangolu di kekecewaan, kecemasan, keputusasaan dohot na asing. Ndang adong be panghirimanna, nunga mintop semangat dohot kegairahanna di na memperjuangkan masa depanna be. Songon na so mangolu Debata di rohana, hira na torus mate Jesus di ateatena jala ndang bertindak manang campur tangan di ngoluna. Sabalikna do anggo huaso ni dosa i, huaso ni sibolis dohot hamatean i mansai nalnal do i di matana, gabe mabiar ma ibana, gaor rohana jala ndang mardame. Tona ni Paskah i tu hita: “Baritahon ma Barita Nauli i tu angka sisongon i!” Tadok ma tu nasida: “Nunga hehe Tuhan i, mangolu do Ibana jala bertindak mangantoi dohot mangatasi angka na masa di ngolunta.”

“Nunga hehe Kristus i,” ninna Barita Paskah i. Molo dibaritahon i tu hita, ndang holan na laho palengenlengen pinggol, alai fakta na marlapatan do i na marhinorhon tu ngolunta, nuaeng dohot sogot. Jesus naung hehe jala mangolu i sai ro do manopot hita, mian jala manggomgomi di tongatonganta. Ala Ibana boi hita mangalo dosa dohot sibolis, margogo mangarajumi hamatean gabe dalan manjalo hangoluan. Ibana huhut hadameonta. Molo pe madabu hita tu dosa, boi do pos rohanta mangido dohot manjalo hasesaan. Laos ala Ibana hehe hita di tingki on tu hangoluan na imbaru, i ma hangoluan na di bagasan panghirimon dohot las ni roha. Luhutna i pasingkoponNa do di ari sogot, di na ro Ibana mangalap jala pabongot hita tu harajaon dohot hangoluan na hot saleleng ni lelengna.

Jkt.26.03.2013/mvs

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Read More..

3.24.2013

Jumat Agung



SERMON JAMITA ARI HAMAMATE NI TUHAN JESUS, 29 MARET 2013
Mat.23:33-39

Patujolo

Hombar tu bangkona songon panurat na sistematis, bindu 23 pambuatan ni turpuk jamita tu Ari Parningotan di Hamamate ni Tuhan Jesus 2013 on hibul do dipangke si Mateus pajojorhon pinsangpinsang ni Tuhan Jesus tu angka parise dohot sibotosurat (1-36) dohot lumbalumba uhum tu Jerusalem (37-39). Di bonana (1-12) digombarhon, ndang tullom pinsangpinsang i dihatahon Jesus tu angka parise dohot sibotosurat i, alai di bagasan kerangka sipaingotNa tu natorop dohot tu angka siseanNa do. Disi, dihatahon Jesus do manang piga penilaianNa di angka parise dohot sibotosurat i, jala marhaborhatan sian i ma dipasahat muse podana tu natorop dohot tu angka siseanNa i. Alai di bagian na mangihut (13-36) digombarhon, dihatahon Jesus do pinsangpinsangNa i tullom tu angka parise dohot sibotosurat i. “Marjea ma hamu sibotosurat dohot parise, hamu pangansi,” ninna manang na piga hali; dung i, ihut tusi dipajojor ma angka hahurangannasida angka na patut nian tadinghonon nasida.

Parise (Gr.pharisaioi, sian hata Aram perisha=separatist/na pinapulik), i ma sada horong di tongatonga ni angka partogi ni Jahudi. Sahat tu tingki ni Jesus, tardok nunga ganjang sejarah ni horong on, ai ninna nunga adong i andorang so porang ni si Makabeus. Na tubu do i songon reaksi tu semangat hellenisme naung mamungka rarat hatiha i di tongatonga ni hajahudion. Nunga torop sian halak Jahudi na ringgas rohana mangadopsi budaya Gorik, isara na mamangke goar Gorik. Mansai risik do angka parise i tu patik ni si Musa. Dijaha nasida do i tangkas, disulingkiti, ditafsirhon jala diajarhon. Ala ni parbinotoanna na mansai bagas taringot tu patik i, laos digoar do nasida sibotosurat manang sibotopatik. Taringot tusi, didok JT Nielsen do, “Parise i ma sibotosurat, jala sibotosurat i ma parise.” Di ay.2 didok Jesus do, “Dihunduli angka sibotosurat do habangsa ni si Musa.” Habangsa ni si Musa, i ma sada hundulan manang mimbar di sinagoge. Disi do halak jongjong laho manjaha patik i, jala laos disi muse hundul laho manafsirhon manang mangajarhonsa. (Songon i do aturanna di bangso Israel, jongjong do halak manjaha hata ni Debata, alai hundul do anggo mangajarhon manang manjamitahon. Na niondolhonna disi, di tingki na jongjong i hata ni Debata do na hinatahonna, alai anggo di tingki na hundul i hatana na hinatahonna) Diklaim angka parise dohot sibotosurat i do na holan nasida do na marhak manafsirhon patik i. Na laos marlapatan ma i, holan nasida do na marhak manghunduli habangsa ni si Musa di angka sinagoge. Hombar tusi, gabe adong do na padomuhon goar parise i tu hata Aram parasy, lapatanna penafsir. Sapanjang masa pangulaon ni Jesus Kristus di portibi on, sai dialo angka parise dohot sibotosurat i do Ibana. Sian i, bolas ma antusanta boasa tung songon i paminsang ni Jesus di nasida di bindu 23 on.

Hatorangan

Di ayat parjolo ni turpuk on, digoar Jesus do parise dohot sibotosurat i ulok (Gr.ofis= serpent/snake). Patuduhon hinajorbutna, ditambahon dope muse goar anak ni ulok dari (Gr.echidna=viper/ular beludak), i ma samansam ulok na marbisa situtu; na mempunyai naluri pembunuh, na hohomhohom manang terang-terangan menyerang manang na aha pe na dihilala mamboan mara tu dirina. Molo dipargut halak, jorbut do panghorhonna, ai magurbak ma dagingna, mansai mohop panghilalaanna songon na tinutungan jala ndang jarang sahat ro di na mate. Dipangke do jotjot ulok i songon gombaran ni kelicikan dohot kepalsuan. Songon i ma pangalahona di na dipangke i laho manggoari angka parise dohot sibotosurat, naeng patuduhononna do kelicikan dohot kepalsuannasida. Marsipalensem manang marsipaulaula, idaon burju hape jahat. I do na binereng ni si Johannes Pandidi umbahen didok tu nasida, “Hamu anak ni ulok, ise do mangajari hamu pasidinghon rimas na ro sogot?” (Mat.3:7). Di sada sisi, na mangula do si Johannes Pandidi songon sada pengkhotbah hari kiamat. Ari ni Kristus i dibereng ibana do i songon ari uhum. Molo ro Ibana, tabaonNa ma angka hau na so marparbue jala dabuhononNa tu api, purpuronNa ia gandumNa jala paiasonNa pardegeanNa, papunguonNa ma angka na porngis tu sopoNa, alai anggo lapung dohot hurangkam tutungonNa do tu api na so ra mintop. Umbege i marroan do angka parise padidihon dirina. Didok rohanasida, malua do nasida sian rimas na ro sogot i ala ni pandidion naung jinalona i. I ma kelicikan dohot kepalsuannasida, naeng malua marhite sian tipu daya, ai anggo tutuntutan ni pandidion i, i ma hamubaon ni roha i ndang diamborishon. Sahat tu tingkat na tertentu, Jesus pe sada pengkhotbah hari kiamat do. Dibaritahon Ibana taringot tu hasosonggop ni harajaon ni Debata di tano on di bagasan kesementaraanna, na marudut tu kesempurnaanna di ari sogot. Mardomu tu hasosonggop ni harajaon i, adong do tingki paruhuman. Hombar tusi, dijouhon do hamubaon ni roha (pat.Mrk.1:15). Nang pe marasing konsepna, tarjalo angka parise do taringot tu harajaon ni Debata na binaritahon ni Jesus i. Dihasiholi do i, alai anggo joujou tu hamubaon ni roha i ndang dianturehon. Ala ni i ma asa digoar Jesus nasida ulok dohot anak ni ulok dari. Songon ulok dohot anak ni ulok dari na licik jala na palsu, tung beha ma bahenon nasida pasidinghon uhum naroko?

Hatangkangon ni angka parise dohot sibotosurat khususna, halak Jahudi umumna, nunga mamungka i sian ompunasida na manulak angka panurirang dohot na sinuru manopot nasida. Dibunu nasida do tahe na deba. Mangondolhon i ditaringoti do dison si Abel na durus mudarna di tangan ni hahana sandiri (1 Mus.4:8, 10). Dung i si Sakaria anak ni si Berekia. Ndang torang ise do na nidokna dison. Di 2 Kron.24:20-22 martaringot do tutu sahalak na margoar si Sakaria na mate tarbunu, alai anak ni si Joyada do, ndang anak ni si Berekia. Sian Sak.1:1 tarboto, anak ni si Berekia do tutu Panurirang Sakaria, alai ndang hea binoto, ai ndang adong tarjaha na mate tarbunu ibana di tangan ni bangsona. Alai manang na ise pe i, anggo na naeng ondolhononna dison i ma hajahaton ni Israel na so alang be rohana mamunu panurirang na sinuru ni Debata. Na paling mengejutkan tahe, dipatupa do i di emper manang di pelataran ni bagas joro i sandiri, di holangholang ni langgatan dohot bilut na songkal i, di inganan na badia na patut parbadiaan nasida nian.

 Songon pinompar ni sibunu panurirang (31), tean do bangko pamunuon i tu angka parise dohot siboto surat ro di sandok halak Jahudi angka na satingki dohot Jesus. Bahkan tu tingki na mangihut pe, tu zaman ni hakristenon torus do i ulahonon nasida. Hombar tusi ma didok Jesus di ay.34, bunuon nasida do deba sian angka panuriang, (Gr.profeetas= prophets/nabi), sian angka parroha (Gr.sofous=wise men/orang-orang bijaksana) dohot sian angka sibotosurat (Gr.grammateis=scribes/ahli-ahli taurat) sisuruonNa tu nasida, parsilanghononna deba, linsinganna deba di angka parguruannasida jala leleanna sian huta tu huta. (Panurirang dison, parroha dohot sibotosurat angka istilah hakristenon nama i. Bolas jadi, di tonga ni hakristenon perdana, lumobi di lingkungan ni si Mateus, adong do angka partohonan sisongon i). Taringot tu angka i, nunga disuriranghon Jesus hian i di jamita parsuruonNa na di Mat.10:17 duu. Siala saluhutna i ndang tagamon lias nasida sian uhum. Hombar tusi ma dilumbahon Jesus, “Asa mandatang tu hamu mudar ni na so marpipot …” (35a) dohot “Sasudena i mandatang sogot tu bangso on.” Ndang gaitgait lumbalumba ni Debata. Di angka na so olo muba, alai na sai marsihohot di dosa dohot hajahaton na niula ni ompuna, sai na luluhononNa do pangalaosion i marsundutsundut (pat.2 Mus.20:5) Taringot tusi, angka partogi ni bangso i do na paling bertanggungjawab, ai songon guru jala pangajari, ajar na sala do diajarhon jala tiruan na lipe ditiruanhon tu bangso i, gabe sai hot ma nasida di hatangkangon ni rohana be, ndang sahat tu hamubaon ni roha.

 Di ay.37-39, dilumbahon Jesus do uhum tu huta Jerusalem. Jerusalem do hutasabungan manang ibukota ni Israel. Manang di dia pe di portibi on, ibukota do sada na gumodang mempengaruhi pembentukan perilaku di sandok harajaon manang negara. Disi do raja dohot partogi angka na gumodang ditangihon halak, angka tokoh na pinatujolo jala na diharaphon halak, angka na pistar dohot pesohor na gumodang ditiru di sandok harajaon. Songon i do Jerusalem gabe penentu di sandok Israel baik selaku kesatuan politis manang pe parugamoon. Sian na jolo, nang di tingki ni Jesus. Disi do angka raja dohot parhuaso ni bangso i, angka sintua ni malim, Sanhedrin dohot partogi ni parugamoon. Manang songon dia sikap ni halak Israel pada umumna maradophon panurirang dohot angka na sinuru ni Debata manopot nasida, ndang terlepas i sian sikap ni Jerusalem selaku ibukota; sikap ni angka raja dohot parhuaso ni bangso i, sikap ni sintua ni malim, Sanhedrin dohot angka partogi ni parugamoon. Ternyata, sian na jolo sahat tu tingki ni Jesus bahkan tu pudiNa, sibunu panurirang do huta Jerusalem i jala sidangguri na sinuru manopot nasida; sibunu panurirang do angka raja dohot parhuaso, songon i sintua ni malim, Sanhedrin dohot angka partogi ni parugamoon, jala i do na tiniru ni halak di sandok Israel. Apala i ma na hinolsohon jala na sinolsolan ni Jesus di jamita on. Mangula do nian Ibana bahen haluaon ni huta i. Taringot tusi, pola do dipatudos Ibana tu pidong (Gr.ornis=hen/ayam) na papunguhon anakna tu toru ni habonghabongna laho mangondingi sian parmaraan dohot mangalehon halason asa mangolu. Ditopot do huta i manang na piga hali jala mangula Ibana di tongatonganasida; dijamitai nasida, diajari, dipaingot, diapoi marhite tanda halongangan, alai marisuang sai marsihohot do nasida di bangkona i, ndang olo nasida muba.

 Dung i dilumbahon Jesus ma uhum tu huta i, didok ma, “Ingkon tarulang do sogot angka bagasmuna.” Tarulang lapatanna, rumar, ndang marpangisi. Torop do halak mangantusi, na digohi do lumbalumba on di hasesega ni huta Jerusalem di taon 70 M na binahen ni si Titus, jenderal ni halak Rom.

Di ayat parpudi didok Jesus, “Ai Hudok ma tu hamu: Na so idaonmuna be Ahu olat ni on.” Na marhahonaan tu hamamateNa do i. Suang songon angka panurirang sinajolo i, Ibana pe bunuon nasida do, parsilanghononna so pola sadia leleng nari, dung i ditanom. Alai parsilangon dohot hamamateNa i ndada holan na laho pasombuhon bangko dohot hagiot pamunuon ni halak Jahudi i, lobi sian i do ai na laho patulushon sangkap hatuaon ni Debata na taringot tu jolma do i. Ala ni i, hehe do Ibana muse jala manaek tu surgo. Ndang idaon ni halak Jahudi be Ibana tutu. Alai tung apala disi do diungkap di nasida kesempatan tu panjangkonon di Ibana selaku Mesias, Sipalua na pinarbagabaga i, gabe dohonon nasida ma, “Pinasupasu ma na ro marhitehite Goar ni Tuhan i.”

Renungan

Raphon donganta sahaporseaon di sandok portibi on, di ari on tapatupa do parningotan di hamamate ni Jesus Kristus. Marragam do sikap ni halak angka na patupahon sadasada parningotan. Boi do rupani halak angka na patupa parningotan i manghatai taringot tu na masa i; manghatai mangalapati, mangisi manang menilai peristiwa na niingot i. Ia so i, boi do angka na patupa parningotan i hohom mamingkiri manang merenungkan lapatan dohot na nidok ni na masa i. Ninna roha, ndang apala ingkon pertentanghonon na dua i. Holan on, molo niulahon na parjolo i naeng ma manat, ai na boi do halak madabu disi tu pemalsuan manang pemutarbalikan fakta ala ni giot ni rohana menilai na masa i dohot mangisi parningotan i hombar tu lomo ni rohana. Alai molo tapatupa parningotan di hamamate ni Tuhanta Jesus Kristus, ndang asa gumodang hita manghatai, sabalikna do tahe, naeng gumodang do hita hohom mamangihon na nidok ni parsilangon dohot hamamateNa i, hohom mamingkiri na na sinoarahonna tu hita, jala hohom mangauhon lapatan dohot panghorhonna di hita. Mardomu tusi, marhaborhatan sian turpuk di hita ari on, adong do dua na naeng pamanatonta.

 Na parjolo, disoarahon parsilangon dohot hamamate ni Tuhanta Jesus Kristus i do tu hita hadosaon dohot hajahatonta. Songon parise dohot sibotosurat khususna, Jerusalem dohot Jahudi umumna na martaringot di turpuk ari on, pardosa do sude jolma. Suman tu ulok jala anak ni ulok dari angka na licik do saluhut jala na palsu, parroha sipalensem jala na marsipaulaula. Songon anak ni ulok dari, jumpang do di jolma i naluri pembunuh.Torang do i dapot idaon, ai di sundut paduahon dope nunga dibunu si Kain si Abel, anggina i. Songon i ma torus mangararati tondi pamunuon i. Ndang marimbar be ingananna dohot sialana, ai na boi masa do i dohot di angka inganan na badia jala na diulahon atas nama ugamo dohot tu angka na sinuru ni Debata bahen hasonangan ni hajolmaon nian. Angka i do na tarida di Golgata, di parsilangon dohot hamamate ni Jesus Kristus i. Hadir do disi sian sude rumang ni manisia. Parhuaso dohot parripe, parugamo dohot na so marpaho, parhalado dohot ruas, halak Jahudi dohot halak sileban, sude adong disi. Marasingasing haroroanna, marasingasing hajongjongan, status dohot perananna, alai di sada pangalaho, dos do nasida sude, pardosa jala parjahat; angka serigala terhadap sesama (homo homini lupus) na sedang memuaskan naluri membunuhnya. Ndang parsindak hita di parsilangon i, alai sude do hita terwakili jala terlibat disi. Dohot hata na asing, disi do hita di tingki na tarpajal Tuhan i. Ala ni i, dohot do dosa nang hajahatonta na disoarahon parsilangon dohot hamamate ni Tuhanta Jesus Kristus i.

Na paduahon, disoarahon parsilangon dohot hamamate ni Tuhanta Jesus Kristus i do tu hita uhum dohot haluaonta. Tu angka parise dohot sibotosurat khususna na martaringot di turpuk on, dilumbahon Jesus do uhum, didok, “Asa mandatang tu hamu mudar ni saluhut angka partigor na so marpipot,” jala tu huta Jerusalem didok, “Ingkon tarulang do sogot bagasmuna.” Songon i, ingkon mangonai do uhum ni Debata tu saluhut pardosa, ai na tigor do Ibana jala parrimas, na mangaluluhon hajahaton ni amaama tu angka anakna ro di sundut patoluhon dohot paopathon angka na sogo roha di Ibana. Alai dison ma Barita Nauli ni parsilangon dohot hamamate ni Jesus Kristus i, ai uhum na ingkon dabuhononNa hian tu jolma pardosa i dihonahon ma i tu Jesus na tarsilang i. Dohot hata na asing, di bagasan Jesus Kristus na tarsilang i, nunga diuhum Debata saluhut pardosa. Ala naung diuhum, sae ma sude utangna, sesa saluhut dosana jala malua. Laos i ma sinoarahon ni parsilangon dohot hamamate ni Jesus Kristus i di hita. Dohot do hita diuhum Debata di uhuman na nidabuhonNa tu Jesus Kristus i, jala ala naung diuhum, nunga sesa utangta jala malua hita. Alai songon dia do asa sahat i tu hita? Tahaporseai ma Ibana, tajangkon gabe Tuhan jala rajanta, tadok ma, “Pinasupasu ma na ro marhitehite Goar ni Tuhan i.”   

Jkt.25.03.13/mvs

 

                                                                                       

 

 

 

 

  

 

Read More..

3.09.2013

Judika


 JAMITA MINGGU JUDIKA, 17 MARET 2013

Ps.126:1-6

 

TURPUK (Edisi Revisi)

 

Tangiang Mangido Haluaon sian Habuangan

 

1 Ende hananangkok. Di na pinaulak ni Jahowa na tarbuang sian Sion,

songon halak na marnipi do hita.

2 Gok do pamanganta dohot engkel,

jala dilanta dohot olopolop;

   didok nasida do di tongatonga ni angka bangso,

“Angka na balga do dibahen Jahowa tu nasida.”      

3 Angka na balga do dibahen Jahowa tu hita,

jadi marlas ni roha ma hita.

4 Sai paulak ma, ale Jahowa, na tarbuang sian hami,

songon angka sunge di Negeb.

5 Angka na manabur di bagasan iluilu,

manggotil do sogot di bagasan olopolop.

6 Na mardalan jala tangis mangusung boni sisaburhononhon,

sai na ro do sogot mardongan olopolop mangusung angka borhos ni biur ni

gandumna.

 

SERMON

 

Patujolo

 

Tarrajum do Ps.126 on tu psalmen huria (mazmur jemaat), i ma samansam psalmen na niendehon ni huria manang punguan ni Israel. Di angka ombas dohot inganan na tontu, marpungu do bangso i, jala disi ma ditangianghon nasida angka psalmen sisongon on. Hombar tu sibonsiri dohot tujuan ni parpunguan i sadasada, gabe adong ma manang piga ragam ni psalmen huria i, isara psalmen andung, psalmen hamauliateon, psalmen pujian dohot na asing. Ps.126 on, tarrajum do tu na parjolo, psalmen andung manang ratapan. Dipatomutomu do angka psalmen sisongon i hombar tu kebutuhan ni parpunguan di na mangadopi ragam ni hasusaan. Di hamamasa ni logo ni ari rupani, sahit rarat, hataluan maradophon musu dohot angka na asing, marpungu do bangso i; marhohondo nasida, marpuasa jala martangiang sian nasa rohanasida mangido asa diingot Debata asi ni roha dohot hasatiaonNa tu nasida. Somalna, di parpunguan sisongon i ma dipatubegehon psalmen andung i.

 

Di Bibel hata Heber, rap dohot 14 nari psalmen na asing dibahen do ulu ni Ps.126 on syir hamm`alot. Manang na aha lapatan ni i, ndang torang be dapot botoon. Torop do na mamingkir na ende di pardalanan tu Jerusalem do i manang ende habobongot tu bagas joro laho mandohoti sadasada pesta parugamoon. Hombar tu patik i, tolu hali sataon, i ma di Pesta Paskah, Pesta Parlapelapean dohot Pesta Pentakoste, marpungu do halak Israel di Jerusalem. Marroan do nasida sian ganup luat, nangkok marodorodor tu Jerusalem. Disi ma ninna, lumobi na laho mamongoti bagas joro i diendehon nasida angka psalmen syir hamm`alot i. Hombar tusi, dipataripar do syir hamma`alot i tu hata Batak dohot ende hananangkok, hata Indonesia nyanyian ziarah. (Alai molo pinatangkas isina, di na 15 syir hamm`alot i, holan di Ps.121, 122 dohot 132 do tarhilala nuansa pardalanan tu huta Jerusalem dohot tu bagas joro).

 

Hatorangan

 

Di taon 538 asK diharuarhon Raja Kores do sada dekrit kerajaan na paloashon halak Juda angka na tarbuang di Babel mulak jala paulihon musengani Juda dohot Jerusalem naung leleng tarulang i. Di halak na asing na di ruar ni Israel, ra dirajumi do na masa i songon romantika ni sejarah sambing. Alai di pamerengan ni halak Juda, Debata Jahowa do na mangula laho paluahon bangso i hombar tu naung binagabagahonNa uju i marhitehite panurirangNa, si Jeremia (Jer.25:11-12; 29:10). Apala i do na hinatindanghon ni bangso i di pandohan na parjolo ni turpuk on. Ndang Raja Kores, alai Jahowa do na paulakhon  nasida sian habuangan i jala paianhon muse di Jerusalem, huta na badia i dohot di Juda, tano na pinarbagabaga i. Na luar biasa do i, na so dung hehe di bagasan rohanasida hian. Ingkon marhite raja ni bangso sileban i hape Ibana paluahon bangsoNa? Marningot i, gabe songon na marnipi do nasida.

 

Dung tarjolma sian na ‘marnipi’ i, gabe mansai las ma rohanasida. Taringot tusi didok do, “Gok do pamanganta dohot engkel, jala dilanta dohot olopolop.” Tontu do, ndang holan na mengkelengkel manang na margakargak nasida, ndang holan na marolopolop manang na marsuraksurak songon i so marlapatan, alai di bagasan angka pandohan na torang, dipatubegehon nasida do panindangion taringot tu na masa i angka na haantusan halak na umbegesa. Dohot hata na asing, dihatahon nasida do angka panindangion laho memaknai peristiwa i. Sian panindangionnasida i gabe diboto angka bangso ma na Jahowa do hape na mangula di bagasan saluhutna i, gabe didok nasida ma, “Angka na balga do dibahen Jahowa tu nasida.” So marhite panindangion ni Israel na memaknai na masa i, ndang sian dia dalan ni angka bangso sahat tu pangantusion dohot pengakuan sisongon i, ai ndang hombar i tu haporseaonnasida. Di na tarbuang halak Juda uju i, manginsahi do angka bangso mandok, “Di dia do nuaeng Debatanasida i?” (Ps.79:10; 115:2). Mangihuthon pamingkirion ni angka bangso sileban, parporangan ni sada bangso maralohon bangso na asing ndang holan parporangan ni na dua bangso inon i, alai dohot do parporangon ni debatanasida be. Sadalan tusi, molo talu sada sian bangso na dua i, ndang holan bangso i na talu, alai dohot do debatanasida. Songon i ma uju i, di na talu halak Juda dibahen Raja Nebukadnezar jala dibuanghon nasida tu Babel, di roha ni angka bangso i dohot do Jahowa i na talu, gabe ndang sanggup mampartahanhon bangso i. Konsekuensina ndang holan tu bangso i, dohot do tu Ibana, ai gabe Debata na luntang lantung ma Ibana, ndang adong be daerah kultusna, ndang adong be bangso na mamuji dohot mamele Ibana, jala ndang adong be inganan dohot joro habadiaonNa, gabe so botoon be manang na di dia Ibana; ndang haluluan, ndang tarjou, ndang tarpuji jala ndang tarsomba. Ala na saling bergantung do angka debata dohot jolma di bagasan hubungan resprositas, memberi dan menerima, mangihuthon angka bangso sileban i marhaso pe angka debata, pinarhuasoan ni jolma do. Molo so adong be umatna, nunga mago be huaso ni debata na songon i, jala ndang na tagamon mulak be i, ai so adong be jolma na mambahen marhuaso ibana. Hombar tusi ma asa dipandok nasida, “Di dia do nuaeng Debatanasida i?” Alai – sahali nari – dung dibege nasida panindangion ni halak Juda na memaknai na masa i, gabe dipandok nasida ma, “Angka na balga do dibahen Jahowa tu nasida.” Angka na balga, lapatanna, ndang holan sada manang dua, alai serangkaian tindakan penyelamatan angka na balga. Ulaon na balga do na binahen ni Debata na martahihon haluaon ni Israel, ulaon na balga do na binahenNa na mamangke Raja Kores laho paluahon nasida, ulaon na balga do i na sinunggulanNa i roha ni bangso i mulak tu Jerusalem dohot tano Juda, ulaon na balga do i na niiringiringNa i bangso na pinaulakNa i di pardalanan sian tano Babel tu tano Kanaan, ulaon na balga do i na pinatolhasNa i nasida tu Sion dung mamolus pardalanan na maol jala na ganjang dohot angka na asing dope.

 

Di ay.3, diulahi halak Juda do muse panindangionnasida i, didok, “Angka na balga do dibahen Jahowa tu hita.” Ndang na maniru pandohan ni angka bangso na asing i nasida disi, ai songon na nidok nangkin, nasida do gariada na memaknai na masa i umbahen na sahat angka bangso na asing i tu panandaon dohot pangokuon di habalgaon ni ulaon na pinatupa ni Debata Jahowa i. Jadi na mangulahi panindangionnasida i do halak Juda i dison, mangulahi mangokuhon di tongatonganasida sama nasida paboa angka na balga do tutu naung binahen ni Debata di nasida, jala maradophon i, patut do nasida marlas ni roha. Ndang marlas ni roha boti, ingkon marlas ni roha di adopan ni Debata Jahowa do, i ma na marlas ni roha na mamuji jala mangolophon GoarNa. Las ni roha i do na songon motivasi na umbagas jala na umpolin ni engkel dohot olopolopnasida na martaringot di jolo i.

 

Peristiwa hamulahan di taon 538 asK i ndang pintor pasidunghon sude parsoalan. Ndang sidapot na tipak nasida di na saluhut, alai ingkon na paulion nasida do jolo Jerusalem dohot Juda naung leleng tarulang i. Ndang ulaon na mura i. Marningot i, ndang sude na tarbuang i na hehe rohana mulak, alai torop do na lomoan rohana tading di habuangan i. Lumobi ma i angka na mora, naung marhasil jala mapan ekonomina. (Di habuangan Babel i, bebas do halak Juda mangulahon saluhut, bebas marugamo dohot maradat, bebas marporlak jala manganhon parbuena, bebas martigatiga jala marsaulihon hasilna, gabe torop do sian nasida na gabe mamora. Angka i ma godangan na so lomo be rohana mulak) Niantusan do i, ai molo mulak nasida antong ingkon na mamungka do muse sian nol. Na gabe boban partondion do i di angka na mulak i, naung sahat jala mian di Jerusalem dohot Juda. Songon bangso ni Debata, masihol do rohanasida mangolu di bagasan kebersamaan. Ala ni i, martangiang do angka naung mulak i mandok, “Sai paulak ma, ale Jahowa, angka na tarbuang sian hami.” Sasonangsonang nasida di habuangan i, na tarbuang do goar ni i. Adong tahe na sangat esensial na hurang bahkan na mago sian ngolunasida, ai dao nasida sian pusat ni pardomuan dohot parsaoran tu Jahowa. Manggombarhon i ditaringoti ma dison angka sunge di Negeb (dangsina). Aek do esensi ni sada sunge, molo so maraek be, ndang targoar be i sunge. Songon i do angka sunge di Negeb, mahiang do i di ari logo, ndang marisi aek. Marsik ma dohot angka sumur ro di ambar, gabe mahiang angka tano. Songon na mate sude, ndang tarula, ndang tarsuan jala ndang tubu agia aha. Alai molo ro udan, gok aek ma muse angka sunge i; marisi ma dohot angka sumur ro di ambar, gabe songon na mulak mangolu muse tano i, ai martubuan ma angka suansuanan. Songon i ma dibayanghon dison, suman tu tano Negeb di ari logo do ngolu ni halak Juda di tingki i, ai adong dope sian nasida na tinggal di habuangan. Ndang holan derita ni angka na di habuangan inon i, dohot do derita ni angka naung mulak. Dohot hata na asing, di angka naung mulak i pe tarhilala dope halilu dohot pangarontan ni habuangan i. Hombar tusi ma martangiang nasida mangido asa dipaulak Debata muse angka na tarbuang sian nasida; dipaulak esensi ni ngolu i di nasida sude, di na di bona pasogit dohot na di habuangan, i ma pardomuan dohot parsaoran tu Ibana na berlangsung di bagasan hasadaon dohot di kebersamaan.

 

Sahali nari, ndang sidapot na tipak angka na mulak sian habuangan i. Ndang pintor rade angka na tau hangoluan dohot hasonangannasida, alai ingkon na pungkaon nasida do jolo angka huta asa adong siinganannasida, rimbaonna dohot porlak jala saburhonona angka boni asa adong sihangoluhononnasida. I pe, ndang ulaon na mura, na maol do, ai tano i nunga leleng tarulang. Patuduhon maolna pola do didok, na manabur nasida di bagasan iluilu, jala mardalan tumatangis mangusung boni sisaburhononhon. Siangkup ni maolna, ndang adong tanda na tarida na boi paposhon roha paboa boni angka na sinaburhonnasida i pasti do i tubu, magodang jala marparbue. Holan haporseaon di Debata Jahowa i do na boi paposhon rohasida, Ibana do na manjamin paboa na so magopo sambing sandok na niula dohot na hinalojahonnasida, alai sai na masa do sogot tingki las ni roha ni gotilon gabe ro nasida mardongan olopolop mangusung angka borhos ni gandumna be.

 

Renungan

 

Suang songon halak Juda na tarbuang di Babel, songon i do hita tarbuang di bagasan huaso ni dosa, huaso ni sibolis dohot hamatean. Mansai bernit jala dangol do na tarbuang i. Alai songon nidok ni endenta No.136:2, na gabe joujou do dangolta i mangido tolong tu Jahowa. Di bagasan Tuhanta Jesus Kristus naung ro tu tano on, nunga dialusi Debata hita, jala songon na sinoarahon ni goar ni minggunta sadari on, Judika, nunga diluluhon hita tu sitolusada na jahat i, jala dipalua hita. Na luar biasa do i, halongangan bolon, jala songon nipi do hajajadina.

 

Maradophon pambahenan ni Debata na paluahon i patut do hita marolopolop jala marlas ni roha. Alai ndada holan na marlas ni roha boti, lumobi na marlas ni roha di bagasan rumang tano on. Halalas ni roha dohot olopolop tano on, jotjotan do i marlaok dosa. Didok na mandok, wein, weib und gesang (anggur, parompuan dohot endeende), angka i do jotjot na mencirikan las ni roha dohot olopolop ni portibi on. Ndang songon i anggo las ni roha ni angka na pinalua ni Debata, las ni roha na polin do, na badia, na mamuji jala na gabe panindangion di Jahowa dohot di pambahenanNa. Marhite i gabe ditanda halak ma Tuhan i, ditanda dohot angka ulaon habalgaonNa jala dipujihon.

 

Ulaon habalgaon ni Debata na paluahon i sai diuduti do i sian tingki tu tingki. Nunga talu nian dosa i, sibolis dohot hamatean i, alai suman tu ulok naung malisat uluna, mangalbasi dope ihurna jala margogo mangago. Mangula do sitolusada na jahat naung talu i marhite lan cara dohot di ragam ni konteks ni parngoluon, isara di parugamoon, politik, ekonomi, masyarakat, budaya dohot na asing. Otik godang, taalami do i di tonga ni bangsonta, di Negara Republik Indonesia on. Songon halak Kristen taalami do rupani perlakuan tidak bersahabat sian angka donganta sabangso na intoleran na diulahon atas nama ugamo, jala songon warga ni masyarakat dohot negara, mansai torop do sian hita on na mengalami perlakuan tidak adil di bidang ekonomi dohot kesejahteraan umum. Adong do tahe na manghilala songon halak na tarbuang di tanona sandiri, manang na tarjaja di tonga ni bangsona, jinaja ni negarana, pamarentana manang angka partogi ni bangsona. Torop na agoan di esensi ni ngolu i, na so umboto agia aha be taringot tu mutmut ni pardomuan dohot parsaoranna tu Tuhan dohot tu donganna jolma. Di bagasan saluhutna i, Tuhanta i do pangondianta. Ala ni i naeng martangiang do hita tu Ibana mandok, “Sai paulak ma, ale Jahowa na tarbuang sian hami.” Angkup ni i sai tajouhon ma nang na sinoarahon ni Minggu Judika sadari on, “Luluhon ahu ale Debata jala parbadahon badangku dompak bangso na so daulat roha, sai palua ma ahu sian baoa siulahon sipaototo dohot hajengkelon. Ai Ho do Debata haroroan ni hagogoonhu. Tongoshon ma hatiuronMu dohot hatigoranMu angka na manogu ahu, pataru ahu tu dolok habadiaonMu dohot tu ingananMu.” (Ps.43:1, 2b-3)

 

Haluaon na di bagasan Kristus i na marhahonaan do tu hajolmaonta na utuh, tu daging dohot tu tondi. Songon angka naung pinalua, na tarjou do hita mangharinggashon angka ulaon na denggan na gabe parguna ni hangoluan. Haporseaon dohot haluaon na di bagasan Jesus Kristus i ndang paloashon hita gabe angka jolma na losok, na mangalompit tangan manatap langit huhut paimaimahon, alai ingkon gabe angka halak na ringgas do mulaulaon. Nang pe songon i ndada boi saguru gogo dohot tu na mamuspus, ingkon saguru tu haporseaon do. Siingoton jala siauhononta do hata ni endenta No.373:1 i na mandok, “Mangula hita jolma manabur boni i, alai anggo jadina di Debata do i.” Ala ni  haporseaon i, pos ma rohanta jala manghirim paboa sian asi dohot mala ni roha ni Debata sai na marparbue do angka na taula, gabe adong sihangoluhonon dohot sipangkeonta laho manghobasi haluaon ni hajolmaon. Haluaon na utuh, pardagingon dohot partondion na disagihon jala diparsaulihon ganup ari.

 

Jkt.01.03.2013/mvs   

     

  

 

 

   

 

 

  

 

         

 

 

Read More..

2.24.2013

Sermon Jamita Minggu Okuli

SERMON JAMITA MINGGU OKULI, 03 MARET 2013

1 Korintus 10:1-13



Patujolo



Di bagasan kerangka parsagi ni surat 1 Korintus, tarrajum do turpuk ari on tu sub-bagian poda taringot tu juhut naung pinelehon tu begu (8:1-11:1). Dipasingothon do i mardomu tu sada upacara ni parbegu na margoar misterion. Disi, dipelehon angka halak parbegu i do pelean na marmudar (pinahan) tu na angka na pinardebatanasida. Mangihuthon haporseoannasida, disi dipelehon pelean i, secara magis dan rahasia pintor saor do angka debata tu juhut i. Dung i, dipangan nasida ma juhut i. Marhite na manganhon i, laos dihaporseai nasida ma na gabe saor do tu nasida angka debata. Deba sian juhut pelean i diboan do tu onan jala digadisi disi. Sangkapna disi, asa angka na so boi mandohoti upacara pamelean i boi ma manuhor dohot manganhonsa gabe dohot jumpangan di parsaoran na tu angka na pinardebatanasida i.



Mardomu tusi, tubu ma sungkunsungkun di roha ni ruas ni huria Korintus na mandok, “Boi do halak Kristen mandohoti upacara misterion i? Dung i, boi do tuhoron jala panganon juhut na dipelehon di upacara i na diboan tu onan jala digadis disi?” Sabagian sian nasida angka na targoar na gogo manang na jongjong di rohana mandok, “Boi.” Alasannasida, na parjolo: Ndang adong begu di tano on (pat.1 Kor.8:4) Hombar tusi, ndang adong agia aha na manjalo dohot na sorop tu juhut i; sandok juhut sambing do i na so sala panganon. Alasan paduahon: Pangantusion na sala taringot tu haluaon. Didok rohanasida, ala naung dipalua Kristus i nasida sian sude huaso dohot hagogoon, nunga bebas be nasida mangulahon saluhut, bebas mandohoti upacara misterion, bebas manuhor dohot manganhon juhut pelean na digadis di onan, bebas pasaorhon diri tu angka ulaon hajahaton dohot haronsamon. Ndang sala i, ai holan daging i do na mangulahon i, ndang dohot anggo tondi naung malua i. Alai na sabagian nari sian ruas ni huria i mandok, “Ndang boi.” Angka nasida on, ndang sahat dope tu pangantusion di hasoadongon ni begu di tano on. Ala ni i dihaporseai do na adong do na manjalo jala na saor tu juhut pelean i. Gabe mabiar ma nasida mandohoti upacara misterion i, jala ndang olo manuhor dohot manganhon juhut pelean na digadis di onan i. Boha do ia pandok ni si Paulus? Manguduti alusna naung dipasahat di ujung ni bindu 8, di turpuk on dohot di pudina, dipatangkas si Paulus do pingkiranna taringot tusi.



Hatorangan



1. Tudosan sian Sejarah ni Israel (1-5). Songon ondolan ni sipaingotna, ditaringoti si Paulus do dison deba peristiwa sejarah ni Israel. Di na mardalan nasida sian Misir tu tano Kanaan, ditogihon Debata do nasida marhite ombun (2 Mus.13:21). Tanda kehadiran ni Debata do ombun i di tongatonganasida. Molo diida nasida i mardalan di jolonasida manang mangalinggomi sian ginjangnasida, ia so i sumorop manghuhupi dolok Sinai manang undungundung parluhutan i, porsea jala pos situtu ma rohanasida paboa na di tongatonganasida do Debata. Di bagasan kehadiranNa i dipalua Debata do nasida di Laut Rara (2 Mus.14:15 du). Duansa i ditafsirhon si Paulus do dison secara Baru, ai dibereng do i songon sakramen pandidion ni bangso i. Mangihuthon si Paulus sandiri (ida Rom 6:3 du), ia pandidion i tudosan ni hamatean ni Kristus do i. Nasa na tardidi tu bagasan goar ni Kristus, naung mate jala tartanom do i tu bagasan hamatean ni Kristus, dung i laos tong di bagasan pandidion i, dipahehe do muse jolma i raphon Kristus asa mangolu di bagasan hangoluan na imbaru. Songon i ma ombun dohot aek ni Laut Rara i dirajumi si Paulus gabe unsur ni pandidion ni bangso i. Di samping ni tanda kehadiran ni Debata, laos pertanda maut na mengejutkan do ombun i di Israel (pat.2 Mus,14:19 du). Aek i pe songon i, ai marmatean do halak Misir dilingkuphon disi. Di bagasan ombun dohot aek i songon na dipabongot do Israel tu hamatean, dung i ditogu muse sian i mangolu. Holan di bagasan dohot marhite ombun i do malua nasida. Si Musa do na gabe perantara ni haluaon i. Hombar tusi ma didok dison, “Luhut do nasida tardidi tu bagasan si Musa.” Angkup ni i dilehon dope tu nasida manna (2 Mus.18:14 du), dipasingkop dohot aek inumon sian dolok batu (2 Mus.17:1 du; 4 Mus.20:2 du; 21:16 du). Batu hapuasan ni aek i digoar si Paulus do dolok batu na mangihut. Diihuthon su Paulus do dison tafsiran ni angka rabbi Jahudi. Dihaporseai angka rabbi i do na mardalan do dolok batu i paihutihut halak Israel di pengembaraannasida di parhorsihan i. Marhite i tarjamin ma tongtong aek inumon di nasida. Pangalaho on pe ditafsirhon si Paulus do secara baru, ai dirajumi ibana do i songon sipanganon dohot siinumon partondion (sakramen) na disagihon tu halak Israel jala na martudutudu tu sakramen parpadanan na badia na tinotophon ni Kristus i. Mansai torang do i sian pandohanna na mangihut, “Kristus do dolok batu i.” Pernyataan on sekaligus do mangondolhon paboa: Na sian saleleng ni lelengna (prae existence) do Kristus i, naung hadir jala mangula di Padan na Robi di bagasan cara berada na marasing sian na di Padan na Imbaru.



Nuaeng, sahat ma si Paulus tu ondolan ni sipaingotna, didok ma: “Toropan do nasida ndang dihalomohon Debata, ai rage do nasida di halongonan i.” Sude do nasida tardidi, sude do manganhon dohot manginum sipanganon dohot siinumon partondion i, alai ndang sude sahat malua. Ndang sude nasida sahat tu tano Kanaan, alai mate do di halongonan i nasa na marumur duapulu taon tu ginjang di haruruarnasida sian Misir (asing ni si Josua dohot si Kaleb). Boasa? Ala dihahisaphon na roa, dipahombar tu dosa, dioloi debata sileban (2 Mus.32), marmainan tu boru Moab (4 Mus.25:1), mangunjuni (4 Mus.21:5 du) jala marungutungut tu Debata di bagasan hasohaporseaon ni rohana be (4 Mus.10:14).



2. Lumbalumba tu Halak Kristen (6-13). Na masa tu halak Israel i tudosan panjoraan do i tu halak Kristen; tudutudu dohot lumbalumba asa unang manghahisaphon na roa, unang pajonokjonok diri tu na jahat isara tu hasipelebeguon, parmainanon, pangunjunan, parungutunguton dohot na asing. Haluaon di bagasan Kristus, keterhisaban tu hamatean dohot tu hangoluanNa di bagasan dohot marhite pandidion dohot parpadanan na badia i, ndang gabe paloashon jolma bebas mangulahon dosa. Pandidion naung diulahon dohot parpadanan na badia naung disagihon tu ruas ni huria selaku sahap manang meterai ni haluaon i, ndang gabe jaminan mutlak ni keselamatan i molo halak naung tardidi jala manganhon parpadanan na badia i tongtong mangolu di bagasan dosa dohot hajahatonna.



Naeng rumingkot ma roha ni huria mangantusi i mardomu tu zamanna mangolu. Nunga manjonok huria i tu ujung ni angka ari. Dohot hata na asing, na mangolu do huria i di ujung ni angka ari, di zaman akhir. Disi, tahop do ragam ni pangunjunan tu haporseaon. Mandatang do i sian hagiot tu hahisapon, hagangguon, hapogoson, parungkilon dohot angka na asing. Di zaman i sandok manggogo do Sibolis i mangunjuni, mangela dohot mangaliluhon halak ala diboto tangkas otik nama tingkina. Hombar tusi dipaingot si Paulus ma ruas ni huria i, didok, “Ganup na jongjong di rohana, dimatahon ma unang tinggang.” Sipaingot on parjolo sahali ditujuhon tu halak angka na manghilala dirina na gogo gabe barani pasaorhon dirina tu angka ulaon hasipelebeguon. Naeng sadar nasida, na gogo do sibolis i, bisuk mangelaela, marhuaso mangaliluhon sahat tu na manarat (1 Kor.12:2) jolma tu hamagoan. Porlu do habiaran Sibolis i, aloon ansiasina, pasidingon jala padaoon diri sian pusat-pusat ni kekuasaanna (isara inganan dohot parpunguan parsombaon tu begu). Nang pe songon i ndang porlu anggo na mabiarhu tu Sibolis, ai ndang na mahakuasa ibana. Parhuaso naung talu do tahe, naung binatas ni Debata huaso dohot tingkina. Dung i, satia do Debata tu angka na di Ibana; di bagasan hasatiaonNa sai jagaonNa do na porsea i asa unang mandate jala mago. Ala ni i ndang loasonNa i unjunan lobi sian gogo manang daya tahanna be. Bahkan sangat menakjubkan tahe, dipangke do pangunjunan i laho papitahon dohot patoguhon haporseaon. Domu tusi ma didok, “Ibana na parohon pangunjunan i, laos Ibana do na mambahen hapateanna asa tartaon hamu.” Di pangantusion ni Bibel, dua ragam do pangunjunan, i ma pangunjunan na tu hajahaton dohot pangunjunan na papitahon. Ragam na parjolo, pada umumna dipahami do i na marharoroan sian Sibolis; sabalikna, sian Debata do anggo na paduahon. Laho paasinghon na sada sian na sada nari, somalna, digoari ma na sian Tuhan i pangujian. Alai di kenyataanna, ndang sai tangkas tarsirang pangunjunan sian pangujian. Tiruan na mansai torang i ma na masa tu si Job. Di sada sisi, pangunjunan sian Sibolis do i asa madabu nian si Job tu dosa, alai na gabe berlaku do i songon pangujian na papitahon dohot patoguhon haporseaon ni si Job. Songon i ma dison, disejajarhon si Paulus do pangunjunan dohot pangujian.



Rancangan Homiletis



Didok pandohan ni bangsonta, “Seang do pauseang molo matombuk tungkusan.” Na nidokna disi, seang do pasupasu, arta manang sinadongan na jinalo manang na tinean ni sasahalak molo so diboto ibana do mangaramoti, mangulahon dohot mamangke i songon na patut; mago do i, mambur so tarbotoboto.



Di bagasan Kristus, tajalo do teanteanan sian Debata, i ma pasupasu haluaon sian dosa, sian Sibolis dohot sian hamatean. Alai ndang dipasahat i tu hita tanpa tanggungjawab. Taringot tusi didok si Paulus do, “Mardongan biar dohot lomos ni roha, ulahon hamu ma haluaonmuna” (Plp.2:12b). Na nidokna disi, siramotan do haluaon i, siulahonon jala sihangoluhononhon. Manang ise na mangaramoti i di bagasan na patut, hot do haluaonna i sahat tu ari sogot, alai na marhamudahonsa sai na agoan do di haluaonna. Marhite jamita Minggu on, naeng parataonta do manang songon dia hita patut mangaramoti dohot mangulahon haluaonta i asa dapot hita kesinambungan dohot hagogokna di ari sogot i. Taringot tusi, naeng marsiajar do hita sian sejarah ni halak Israel.



Marojahan di ari ni roha do tahiNa na so hadodoan, dipalua Debata do halak Israel sian tano Misir jala ditogihon tu tano Kanaan. Di pardalanan i, torus do Debata papatarhon angka pambahenan haluaonNa tu nasida. Ditogihon jala diondingi do nasida marhite ombun, dipalua di Laut Rara, dipasingkop sipanganonnasida marhite manna, songon i siinumonnasida marhite aek na ruar sian dolok batu. Sudena i dilapathon si Paulus do secara baru, i ma na songon pandidion dohot parpadanan na badia, songon sahap manang meterai ni haluaonnasida na sian Debata. Nang pe songon i ndang mananda bangso i di Debata, ai mansai mura do nasida marbalik jala mangoloi na so debata. Ala ni i diuhum Debata do nasida, ndang sude nasida sahat tu tano na pinarbagabaga i.



Na gabe lumbalumba ma i di hita halak Kristen. Angka naung malua do hita, malua sian parhatobanon di bagasan dosa, sian huaso ni Sibolis dohot hamatean. Ndang holan dison, alai marbagabaga do Debata na torushononNa do haluaonta i sahat ro di ari sogot. Songon sahap ni haluaon i, tajalo do pandidion dohot parpadanan na badia. Duansa i, na mangigil hita do asa tongtong paimbaruhon roha jala mangaup angka dosanta ganup ari. Manang ise na sai tongtong mian di bagasan dosana, ndang tarbahen manjalo hagogok ni bagabaga haluaon i, alai ubaon ni Debata do i ai marhuaso do Ibana maningkati bagabaga gabe uhum. Pandidion dohot parpadanan na badia ndang jaminan multak ni keselamatan i di angka na sai hot manghaholongi dohot hahisapon tano on. Mansai tangkas do i dipasingothon si Paulus tu ruas ni huria Korintus angka na sala mangarti di haluaon na di bagasan Kristus, na manghilala diri bebas mangulahon saluhut, mangula hahisapon, hahodaron, hasipelebeguon dohot na asing.



Ninna roha, ndang apala pangalaho na madaohu i sian parhuriaonta di tingki on. Pada umumna, diargahon jolma do pandidion. Ala ni argana, pola do gabe dipestahon jala diadathon. Relatif torop do halak na marulaon na badia. Alai anggo tuntutan haimbaruon ni pandidion dohot ulaon na badia i ndang sai diparrohahon. Ndang sai ringgas natuatua marsuru anakhonna tu Sikola Minggu dohot tu parguruon manghatindanghon haporseaon. Angka na matoras pe, atik na so hea do taringot dohot dapot gogo sian kenyataanna naung tardidi dohot na mandohoti parpadanan na badia. Molo songon i do, nda talpe do nang tu hita singotsingot ni jamita ari on na gabe agoan di hahohot dohot hagogok ni haluaon i? Ala ni i, dijouhon jamita ari on do tu hita: Asa hot jala gok haluaonta i, taramoti ma haluaon dohot haimbaruonta i, unang be tadatdati mangulahon dosa.



Mulak tu turpukta jamita ari on, di pardalanan i ditogihon Debata do halak Israel di dalan na gok parungkilon dohot pangunjunan. Ndang tahan nasida disi, ai marungutungut do nasida. Talu na deba, gabe madabu tu pardebataon sileban dohot parmainanon. Ndang pos rohanasida di panogunoguon ni Debata, ndang dihaporseai pangondingionNa. Mansai jorbut do panghorhonna, pola manindang imbulu jala sandok manonditnondit roha dohot panghilalaan mambege uhum na mangonai tu nasida ala ni i, ai mate satongkin do didok 23.000 halak, diparguti ulok na deba gabe marragean di halongonan i.



Nang hita pe ditogihon Debata do di dalan haluaon na maol, dalan na gogot, na gok parungkilon dohot pangujunan. Ndang tarbahen so masa angka i, ai na mangolu do hita di ujung ni angka ari. Disi, sandok manggogo do Sibolis i mangela jolma, mangaliluhon dohot mangagosa ala diboto tangkas otik nama tingkina. Mangula do ibana marhite hapogoson, marhite kesulitan ekonomi, hagiothagiot pardagingon, tondi ni materialisme dohot konsumerisme, tondi parhuasoon dohot persekongkolan politik, manang marhite survivalisme dohot revivalisme ni hasipelebeguon dohot angka na asing. Dipangke Sibolis i do i sude mangaithon halak asa torop donganna tu hamagoan. Naeng manahan do hita disi. Unang marungutungut mandok, boasa ingkon masa na songon i. Unang marbalik gabe pahombar diri tu bangko ni pangunjuni i, manang pasaor diri tu ulaon dohot tu pusat-pusat kekuasaan ni Sibolis i. Di bagasan saluhutna i ingkon marhaposan do hita tu Debata. Unang tarajumi dirinta naung sun gogo, naung mampu sian hagogoon sandiri laho manaon dohot manaluhon saluhutna i. Pangondingion ni Debata sambing do na tuk patauhon dohot margogoihon hita. Mangula do Ibana di bagasan dohot marhite pangujunan i laho manguji dohot papitahon haporseaonta. Ala ni i, olat ni na tartaon do patuhukhononNa tu hita. Dung i, dung tau hita, Ibana sandiri ma parohon hapateanna.



Apala dison ma idaonta pardomuan ni jamita on tu goar ni minggunta sadari on: Okuli, sai tong do mangaranapi matangku tu Jahowa. Di pardalanan dohot parungkilon ni haporseaon i, Debata sandiri do hagogoonta, haroroan ni sihirimonta. Ala ni i, ingkon tu Ibana do hita marhahirimon, dung i, Ibana sandiri ma na pahothon haluaonta i jala na pagokhonsa di ari sogot i, na saleleng ni lelengna. Amen.







Read More..

12.13.2012

Jamita Natal Ama Natuatua HKBP Menteng

MARDALAN DI BAGASAN HATIURON

Jes.60:1-6



Di hita saluhutna, angka dongan na hinaholongan di Punguan Ama Natuatua HKBP Menteng dohot angka inanta soripada ro di saluhut na taontang tu inganan on. Sian asi ni roha ni Debata, di ari on taingot jala tapestahon do muse Natal. Natal mandok, Kristus tubu; Kristus ro tu portibi on. Ragam do pandok ni hata ni Debata na tarsurat di Bibel i taringot tu sintuhu ni haroroNa i. Sada sian i, i ma na manondangi. Di Joh.8:12 rupani, Tuhanta Jesus sandiri mandok, “Ahu do Panondang ni portibi on, na so tupa mardalan di na holom na mangihuthon Ahu. Di ibana do tahe Panondang hangoluan.”

Sian Padan na Robi tu Padan na Imbaru, mulakulak do dipangke hatiuron songon simbol ni hangoluan, sabalikna haholomon songon gombaran ni hamatean. Na marbonsir do i sian pangantusion ni jolma taringot tu hatiuron dohot haholomon i sandiri, baik pemahaman empiris manang pe pemahaman saientis. Molo dihurung sada halak di inganan na holom di sada ombas na relatif leleng, nang pe sai dipatuk sipanganon dohot siinumonna, ndang tagamon sempurna perkembangan ni ngoluna, sega do. Di na lam maju parbinotoan, diboto jolma ma na mataniari do mual ni hatiuron dohot enerji na utama. Ala ni sondang ni mataniari gabe tarjadi do proses fotosyntesa di suansuanan, i ma penyerapan ni carbon monoxida, gas na marrasun na marmara dohot pelepasan ni oxigen, gas na mansai ringkot di jolma dohot di pinahan. Enerji na adong di sinondang ni mataniari i do na manghorhon hajajadi ni proses-proses kimiawi di bagasan aek gabe mangolu angka limut dohot plankton, suang songon i suansuanan dohot nasa na manggulmit di bagasan aek. Sian i bolas do dohonon: Aut sura so adong mataniari ndang adong ngolu; manang molo so adong hatiuron, mate do saluhut.

Dipangke hata ni Debata do na dua konsepsi i laho manggombarhon dua ragam ni ngolu. Sada na marpardomuan tu Debata, na marhapatean tu hangoluan; na sada nari na masialoan tu Debata, na marhapatean tu hamagoan. Ama ni na tiur do Debata, ndang adong haholomon di bagasan Ibana. Hombar tusi ma digombarhon, ngolu na marpardomuan tu Debata, i do ngolu na tiur, na mardalan di bagasan hatiuron jala marhapatean tu hangoluan na saleleng ni lelengna; sabalikna, ngolu na sirang jala masialoan dohot Debata, i do ngolu na holom, na mardalan di bagasan haholomon jala marujung di hamatean na saleleng ni lelengna.

Di tingki ni jamita on, dihilala bangso Israel do na mangolu nasida di linggoman ni haholomon. Nunga salpu nian habuangan, toropan sian nasida nunga mulak tu tano bagabaga i, tu Juda dohot tu Jerusalem. Di pangantusion ni halak Israel, Jerusalem do pusat ni parugamoonnasida, inganan parmianan dohot parjumpangan ni Debata dohot nasida. Marhite naung mulak nasida tusi, dihaporseai nasida do naung marsinondang muse Debata di tongatonganasida. Alai nang pe songon i, ndang boi nasida papitpit mata tu ragam ni halilu ni haholomon na mangalinggomi nasida. Rupani, halilu ni haholomon di konteks ekonomi. Pogos do nasida, ai na baru mulak dope sian habuangan, baru mambangun muse tano naung tarulang i. Dung i, halilu ni haholomon di konteks politik. Ndang mardeka situtu dope nasida, alai di toru ni pengaruh ni Parsi dope. Na mangihut, halilu ni haholomon di konteks keumatan. Ndang pungu dope nasida sude, marserak dope deba di angka luat ni sipelebegu. Ndang ala na so boi, alai godangan do ala ni biarna. Di habuangan i, torop do sian nasida na marhasil di ekonomi, denggan do usahona, boi pajongjong jabu dohot manginganisa, gabe ndang lomo be rohanasida mulak, ai molo songon i ingkon mangulahi muse nasida sian nol. Na parpudi, halilu ni haholomon dalam konteks kerohanian. Ndang tarpajongjong nasida dope bagas joro, gabe ndang boi dope nasida pasahathon pelean na marmudar justru na songon pranata terpenting di parugamoon ni Israel. Ala ni saluhutna i, gabe mabiar ma nasida, magopu rohana, resah, kalut.

Tu nasida ma Debata marhite si Jesaya mandok, “Hehe ma ho! Marsinondang ma ho! Ai na ro ma panondangmu jala hamuliaon ni Jahowa binsar di atasmu.” Domu tusi, dibagabagahon do na patupaonNa pembaharuan politik, ai papunguonna ma muse Israel na marserak i, didok, “Luhut ma nasida marrongoman ro mandapothon ho. Angka anakmu ro sian na dao, dohot angka borum abingabingonna.” PatupaonNa dohot pembaharuan ekonomi, ai ninna do, “Turun ma tu ho hamoraon ni laut dohot hinagok ni angka parbegu ro tu ho. Tutupon ni angka parduaan ni unto ma tanom, angka hoda parhuli sian Midian dohot Epah, saluhut nasida ro sian Seba, mangusung sere dohot daupa.” Sadihari do panggohion ni bagabaga on?

Bangso Israel na satingki dohot si Jesaya dohot angka sundut na mangihut tusi sai boi do marnida panggohion ni bagabaga on di bagasan manang piga peristiwa sejarah. Di tingki ni si Esra dohot Nehemia rupani, hehe do muse roha ni torop na tarbuang mulak tu Jerusalem. Sadalan tusi masa do haimbaruon partondion ai gabe hehe do rohanasida mambangun Jerusalem dohot bagas joro, mardalan ma muse pameleon, gabe lam marsinondang hamuliaon ni Jahowa di tongatonganasida, jala tarpasupasu nasida, lam sejahtera. Nang pe songon i, anggo panggohion sasintongna di haroro ni Tuhanta Jesus Kristus do songon na taingot jala tapestahon di ombas on. Taringot tusi, didok si Johanes do, “Di bagasan Hata i do hangoluan; laos hangoluan i do Panondang ni hajolmaon,” (Joh.1:4) jala songon naung nidok nangkin, di na laho mencirikan lapatan ni haroroNa tu portibi on, Tuhanta Jesus Kristus sandiri mandok, “Ahu do Panondang ni portibi on, na so tupa mardalan di na holom na mangihuthon Ahu. Di ibana do tahe Panondang hangoluan.” (Joh.8:12) Nuaeng, aha ma lapatan ni i di hita na mangolu jala na mamestahon Natal i di tingki on dohot di inganan on?

Di Oktober na salpu, di sada parpunguanta, tataringoti do jamita ni si Amos taringot tu na masa di Israel uju i. Di tingki ni panurirang i, aman tenteram do Israel, maju perdagangan gabe lam torop na mamora. Marhinorhon situtu do i tu pembangunan agama, ai tarbahen jolma ma pasahathon pelean angka na godang tu bagas joro gabe sulean angka malim jala boi bangso i patupahon ibadah dohot angka pesta na meriah. Alai sude i songon panas mengandung hujan do, ai sasintongna torop do na pogos di nasida, na menderita di lambung ni angka na mora. Tabereng do hatiha i hahonaan ni i tu bangsonta. Ninna, Indonesia do sada sian segelintir bangso na adong di sandok portibi on na mengalami pertumbuhan ekonomi di taon on. Alai di tonga ni pertumbuhan i, man-sai torop do na pogos na semakin terpuruk di lambung ni torop halak na semakin sejahtera bahkan lobian. Boasa boi masa na songon i?

Di partongaan parjolo ni abad na salpu, masa do resesi ekonomi di sandok portibi on. Di tingki i, adong ma sada surat kabar mambahen karikatur taringot tu sahalak na mardalan di borngin na golap. Ditiop do sada lentera na galak, alai asing, ndang tu jolo diarahkan, tu lambung do. Ala ni i sai tong ma ibana golap jala dadapdadap. Di toru ni karikatur i disurathon do sada komentar na mandok, “So nda tung na mardalan do hita di toru ni sondang na sala?”

Ra, nunga torop tutu sian bangsonta on, sian tonga ni angka partogi dohot sian angka uluanta na mardalan di toru ni sondang na sala, na mamereng ojahan dohot mual ni ngolu di angka na so tau pasonanghon, isara di hepeng, di hamoraon, di huaso, di habolonon dohot angka na asing. Asal ma denggan goar manang citrana, ndang pola dipardulihon angka korban ni ketidakadilan, asal ma gok sangkuna ndang pola dipingkirhon kesejahteraan umum. Hita halak Kristen pe selaku umat manang huria songon institusi, ndang sai mampu mardalan dohot mengarahkan halak mardalan di toru ni sondang na sintong i.

Nuaeng, tu hita ma didok, “Nunga tubu Kristus i.” Ibana do Panondang ni portibi on, Panondang ni bangso dohot negaranta, Panondang ni hangoluanta. Di bagasan Ibana do hita boi manghirim dohot manjalo ngolu na gok, na utuh, jasmani dan rohani. Ala ni i tajangkon ma Ibana jala mardalani hita di bagasan sondang ni hatiuronNa i. Molo dung songon i, boi ma hita mangarahon halak asa mardalan di sondang na sintong i. Lobi sian i tahe, boi mangalehon lapatan tu angka perkembangan di tonga ni huria, masyarakat dohot bangsonta, ai ndang sae di hita holan na mengalami perkembangan, alai ingkon dohot jala ingkon mampu do hita manontuhon manang na dompak dia perkebangan i diarahkan. Amen.

Read More..